രാജവംശങ്ങളും തലസ്ഥാനങ്ങളും (Dynasties and Capitals)

ഇന്ത്യൻ ചരിത്രത്തിലെ പ്രധാന രാജവംശങ്ങളെയും അവരുടെ ഭരണകേന്ദ്രങ്ങളായിരുന്ന തലസ്ഥാന നഗരികളെയും താഴെ നൽകുന്നു. പി.എസ്.സി പരീക്ഷകളിൽ മാച്ച് ദ ഫോളോവിംഗ് (Match the following) രൂപത്തിലും മറ്റും ഈ ഭാഗം ചോദിക്കാറുണ്ട്.

ചോദ്യോത്തരങ്ങൾ

• മൗര്യന്മാരുടെയും ഗുപ്തന്മാരുടെയും തലസ്ഥാനം ഏതായിരുന്നു? ഉത്തരം: പാടലീപുത്രം.
• ശതവാഹന രാജവംശത്തിന്റെ തലസ്ഥാനം എവിടെയായിരുന്നു? ഉത്തരം: പ്രതിഷ്ഠാൻ (പൈത്താൻ).
• പല്ലവ രാജാക്കന്മാരുടെ തലസ്ഥാനം ഏതായിരുന്നു? ഉത്തരം: കാഞ്ചീപുരം.
• ഹർഷവർദ്ധനൻ തന്റെ തലസ്ഥാനം താനേശ്വറിൽ നിന്നും എവിടേക്കാണ് മാറ്റിയത്? ഉത്തരം: കനൗജ്.
• വിജയനഗര സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ തലസ്ഥാനം ഏതായിരുന്നു? ഉത്തരം: ഹംപി.

രാജവംശങ്ങളും തലസ്ഥാനങ്ങളും - പട്ടിക

രാജവംശം	തലസ്ഥാനം
ഹര്യങ്കവംശം	രാജഗൃഹം (പിന്നീട് പാടലീപുത്രം)
മൗര്യവംശം	പാടലീപുത്രം
ശതവാഹനവംശം	പ്രതിഷ്ഠാൻ / പൈത്താൻ
കുശാനവംശം	പുരുഷപുരം (പെഷവാർ), മഥുര
ഗുപ്തവംശം	പാടലീപുത്രം
വർദ്ധനവംശം (പുഷ്യഭൂതി)	താനേശ്വർ, കനൗജ്
പല്ലവ വംശം	കാഞ്ചീപുരം
ചാലൂക്യ വംശം (വാതാപി)	വാതാപി (ബാദാമി)
രാഷ്ട്രകൂട വംശം	മാന്യഖേഡ
ചോള വംശം	തഞ്ചാവൂർ (ഗംഗൈകൊണ്ട ചോളപുരം)
ഹോയ്സാല വംശം	ദ്വാരസമുദ്രം
പാല രാജവംശം	മുൻഗർ (പാറലൽ)
വിജയനഗര സാമ്രാജ്യം	ഹംപി (വിജയനഗരം)
ബാഹ്മിനി സാമ്രാജ്യം	ഗുൽബർഗ (പിന്നീട് ബീദാർ)

മധ്യകാല ഇന്ത്യയിലെ മാറ്റങ്ങൾ

• ഡൽഹി സുൽത്താനേറ്റ്: കുത്തബ്ദ്ദീൻ ഐബക്കിന്റെ കാലത്ത് ലാഹോർ ആയിരുന്നു തലസ്ഥാനം. ഇൽത്തുമിഷ് ആണ് ഇത് ഡൽഹിയിലേക്ക് മാറ്റിയത്.
• മുഗൾ സാമ്രാജ്യം: ബാബറുടെ കാലത്ത് ആഗ്രയായിരുന്നു പ്രധാന കേന്ദ്രം. ഷാജഹാൻ പിന്നീട് ഡൽഹിയിലേക്ക് (ഷാജഹാനാബാദ്) തലസ്ഥാനം മാറ്റി.
• മറാത്ത സാമ്രാജ്യം: ശിവാജിയുടെ കാലത്ത് റായ്ഗഡ് ആയിരുന്നു തലസ്ഥാനം.

പ്രധാന സ്ഥലങ്ങളും പ്രത്യേകതകളും

• പാടലീപുത്രം: ഇന്നത്തെ ബിഹാറിലെ പട്ന. മഗധയിലെ മിക്ക രാജവംശങ്ങളുടെയും കേന്ദ്രം.
• വാതാപി: കർണ്ണാടകയിലെ ബാദാമി. ചാലൂക്യ വാസ്തുവിദ്യയ്ക്ക് പ്രസിദ്ധം.
• തഞ്ചാവൂർ: തമിഴ്നാട്. ബൃഹദീശ്വര ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ചോള തലസ്ഥാനം.
• കനൗജ്: ഉത്തർപ്രദേശിലെ ഈ നഗരത്തിന് വേണ്ടിയാണ് പാല - പ്രതിഹാര - രാഷ്ട്രകൂട രാജവംശങ്ങൾ 'ത്രികക്ഷി പോരാട്ടം' നടത്തിയത്.

വൺ-ലൈൻ റിവിഷൻ പോയിന്റുകൾ

• മൗര്യർ / ഗുപ്തർ - പാടലീപുത്രം.
• പല്ലവർ - കാഞ്ചീപുരം.
• ചോളർ - തഞ്ചാവൂർ.
• ചാലൂക്യർ - വാതാപി.
• ഹോയ്സാലർ - ദ്വാരസമുദ്രം.
• വിജയനഗരം - ഹംപി.
• രാഷ്ട്രകൂടർ - മാന്യഖേഡ.